Asset Publisher

PARKI KRAJOBRAZOWE

Według definicji jaką podaje ustawa o ochronie przyrody: „park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju”

Park krajobrazowy jest obszarem chronionym ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe, a celem jego utworzenia jest zachowanie, popularyzacja i upowszechnienie tych wartości w warunkach racjonalnego gospodarowania. Park krajobrazowy powstaje na mocy rozporządzenia wojewody.

Grunty w granicach parku pozostają we władaniu swoich właścicieli i są gospodarczo użytkowane zgodnie z ich przeznaczeniem. Ograniczona jest działalność inwestycyjna, zwłaszcza budowlana. Zakazane jest wznoszenie jakichkolwiek obiektów lub prowadzenie działalności szkodliwie oddziałujących na środowisko.

Parki krajobrazowe spełniają kilka funkcji: chronią lokalne środowisko i całą przyrodę zmniejszając presje antropogeniczne, wpływają na proekologiczne ukierunkowanie działalności gospodarczej, służą turystyce krajoznawczej.

Nadwarciański Park Krajobrazowy został utworzony na mocy Rozporządzenia Nr 60 Wojewody Konińskiego z dnia 19 października 1995 r. w sprawie utworzenia Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Konińskiego z 1995 r. Nr 25, poz. 140), zmienione Rozporządzeniem nr 19 Wojewody Konińskiego z dnia 16 grudnia 1998 r.

Park ten powstał na bazie utworzonego w 1986 r. Pyzderskiego Obszaru Krajobrazu Chronionego, który obejmuje dolinę Warty.

Park obejmuje obszar o powierzchni 13 428 ha, w tym użytków rolnych 10 348 ha (z tego łąki i pastwiska 6 550 ha), lasów 1 463 ha i wód 393 ha.

Część Parku będąca w zasięgu działania Nadleśnictwa Konin leży na terenie gminy Rzgów,

obręb Kazimierz Biskupi (oddziały 219a, b, 224a) na łącznej powierzchni 3,91 ha.

Park utworzony został w celu ochrony środowiska przyrodniczego, swoistych cech krajobrazu, zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych miejsc lęgowych ptactwa wodnego, błotnego i lądowego oraz ochrony ptaków przelotnych, a także zabezpieczenie wartości historycznych tego regionu.

Zasadniczym elementem, który decyduje o unikalnym charakterze Nadwarciańskiego PK jest Pradolina Warszawsko-Berlińska. Powstała ona u schyłku ostatniego zlodowacenia na skutek żłobienia powierzchni ziemi wodami topniejącego lodowca. Obecnie dolina jest korytarzem dawnej, potężnej, szerokiej na kilka kilometrów rzeki. Meandrująca rzeka pozostawiła w dolinie liczne starorzecza i smugi otoczone dziś rozległymi łąkami i pastwiskami, wśród których można odnaleźć liczne wydmy, które również są efektem jej działalności. Warunki w dolinie Warty kształtowane są przez okresowe powodzie przypadające na okresy wiosenne oraz nieregularne wezbrania letnie. Obszar Nadwarciańskiego PK uznano za jedną z 7 najwartościowszych ostoi ptaków wodnych i błotnych w Polsce oraz zakwalifikowano go do najcenniejszych ornitologicznych obszarów Europy, a w 1995 roku międzynarodowa organizacja Bird Life International nadała mu rangę ogólno światową- Globaly Important Bird Areas. Europejską rangę tego terenu potwierdzono także w dwóch niezależnych programach typowania ostoi przyrody: ECONET Polska oraz CORINE biotopes. Panujące tu warunki oraz obecność specyficznych biotopów tworzą ptakom wyjątkowo korzystne środowisko. Występuje tu ponad 153 gatunki ptaków gniazdujących, co stanowi 67% ich krajowego bogactwa. Oprócz czapli siwej są tu także rzadsze gatunki czaplowatych - bąk, bączek, a także ślepowron. W okolicach Policka mieści się kolonia 40 par perkoza zausznika. Spotkać tu można również łabędzie i gęsi gęgawy, cyraneczki, czy bardzo rzadkiego przedstawiciela kaczek łąkowych - różeńca. Spotkać tu można zagrożonego w Europie derkacza. Obszar Parku charakteryzuje się wysokim zagęszczeniem bociana białego - część par gniazduje na dachach i słupach energetycznych na terenach zabudowanych, pozostałe zakładają gniazda na drzewach wśród podmokłych łąk, z dala od siedzib ludzkich. Rośliny to blisko 1 070 gatunków roślin naczyniowych - wśród nich 57 gatunków prawnie chronionych, w tym 40 gatunków podlegających ochronie całkowitej. Wyróżniono także 230 zbiorowisk roślinnych (np. unikalne w skali Europy łęgi wierzbowe). Ciekawostką są gęsie pastwiska – tereny zalewowe, na których wypasane są corocznie stada białych gęsi. Pośród łąk odnaleźć można lokalne wyniesienia terenu oraz wydmy - są one miejscem występowania wielu rzadkich zbiorowisk roślinnych (m.in. murawy stepowe) oraz ptaków, np. świergotek polny. Na szczególną uwagę zasługują tu również ssaki, które związane sąz terenami podmokłymi, m.in. bóbr, wydra i łoś. Zachowanych jest tu również kilka wysokiej klasy zabytków, w tym z okresu początków polskiej państwowości, notowano tu również rozproszone ślady osadnictwa mezolitycznego. Część Parku będąca w zasięgu działania Nadleśnictwa Konin leży na terenie gminy Rzgów, w leśnictwie Kowalewek (oddziały 219a, b, 224a) na łącznej powierzchni 3,91 ha. Jest to najmniej atrakcyjna pod względem przyrodniczym, wschodnia część Parku, której wschodnią granicę stanowi autostrada A2.

Ogólnymi zasadami zagospodarowania i wykorzystania Parku są:

a)      podporzadkowanie tego terenu wymogom ochrony środowiska,

b)      ochrona awifauny wodno-błotnej i rzadkich gatunków roślin,

c)      ochrona naturalności krajobrazu pradolinowego,

d)     rozwój wszelkich form turystyki i wypoczynku,

e)      ochrona licznych stanowisk archeologicznych oraz zachowania wysokiej klasy zabytków.

Park nie posiada planu ochrony.

Park leży w granicach dwóch obszarów Natura 2000: Dolina Środkowej Warty PLB300002 oraz Ostoja Nadwarciańska PLH300009.

Powidzki Park Krajobrazowy został utworzony na mocy Rozporządzenia Nr 18 Wojewody Konińskiego z dnia 16 grudnia 1998 r. w sprawie utworzenia Powidzkiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Konińskiego z 1998 r. Nr 52, poz. 305).

Park obejmuje obszar o powierzchni 24 600 ha i obejmuje gminy: Kleczew, Orchowo, Ostrowite, Powidz, Słupca, Wilczyn i Witkowo.

Część Parku będąca w zasięgu działania Nadleśnictwa Konin leży na terenie gminy Wilczyn,

obręb Kazimierz Biskupi (oddziały 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 25A, 25B, 26, 26A, 26B, 27, 28, 29, 29A) na łącznej powierzchni 425,21 ha.

Park utworzony został w celu ochrony środowiska przyrodniczego, swoistych cech krajobrazu oraz zabezpieczenia wartości historycznych i kulturowych tego regionu.

Znajdują się tam jedne z największych i stosunkowo najczystszych jezior Wielkopolski: Powidzkie (1 035,60 ha i 45,4 m maksymalnej głębokości) i Skorzęcińskie. Większość tych jezior połączona jest drobnymi ciekami i sztucznymi kanałami, brak jest natomiast dużych rzek. Jest to teren o wysokich walorach geobotanicznych - 216 typów zbiorowisk roślinnych. Zachowano tu także cenne obiekty kultury i ślady osadnictwa z VII w. p.n.e. Organem zarządzającym i nadzorującym Powidzki PK jest Dyrekcja Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego z siedzibą w Poznaniu. Część Parku będąca w zasięgu działania Nadleśnictwa Konin leży na terenie gminy Wilczyn, w leśnictwie Skulsk (oddziały 17 – 29A), na łącznej powierzchni 424,28 ha. Powidzki PK obejmuje różnej wielkości naturalne zbiorniki wodne, lasy, zadrzewienia, łąki i pola uprawne oraz tereny osadnicze. W jego obrębie, głównie przy 17 jeziorach (12 % powierzchni Parku) zlokalizowanych jest wiele ośrodków wypoczynkowych. Liczne i dobrze zachowane fragmenty roślinności w stanie zbliżonym do naturalnego stanowią środowisko życia i ostoje wielu rzadkich i zagrożonych elementów flory i fauny. Występują tu potencjalne siedliska świetlistej dąbrowy Potentillo albae-Quercetum oraz acidofilnej dąbrowy trzcinnikowej Calamagrostio-Quercetum petraeae. Dotychczas na obszarze PPK stwierdzono występowanie 990 gatunków roślin naczyniowych, w tym 50 gatunków prawnie chronionych (m.in. bluszcz, pełnik europejski, śnieżyczka przebiśnieg, lilia złotogłów, sasanka łąkowa oraz 12 gatunków storczyków), 147 gatunków ptaków chronionych, 15 gatunków ssaków prawnie chronionych oraz umieszczonych na "czerwonych listach" gatunków ginących i zagrożonych w skali kraju, bądźw regionie Wielkopolski. Chronionych jest również11 gatunków grzybów (w tym purchawica olbrzymia i sromotnik bezwstydny) oraz porostów (np. płucnica islandzka). W jeziorach i stawach żyją22 gatunki ryb, w tym także gospodarczo cenne, ściągające liczne rzesze wędkarzy. Aktualnie tereny Powidzkiego PK narażone sąna oddziaływanie następujących zagrożeń: obniżanie siępoziomu zalegania wód gruntowych; żywiołowy rozwój sezonowego ruchu turystycznego; niekontrolowana zabudowa rekreacyjna wokół jezior (liczne samowole budowlane, zabudowa linii brzegowej); nieuporządkowana gospodarka ściekowa na terenie okolicznych wsi oraz zanieczyszczanie wód i terenów leśnych.

Ogólnymi zasadami zagospodarowania i wykorzystania Parku są:

a)      podporządkowanie tego terenu wymogom ochrony środowiska,

b)      ochrony naturalności krajobrazu jeziornego,

c)      rozwój wszelkich form turystyki i wypoczynku,

d)     ochrona licznych stanowisk archeologicznych oraz zachowanych zabytków architektury.

Park nie posiada planu ochrony.

Park leży w granicach obszaru Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie PLH300026.

Nadgoplański Park Tysiąclecia został utworzony na powierzchni 12 683,76 ha jako rezerwat krajobrazowy na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 15 września 1967 r., w sprawie uznania za rezerwat przyrody, opublikowanym w Monitorze Polskim Nr 53 z 1967 r., poz. 263.  

Celem powołania rezerwatu było zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych licznych miejsc lęgowych ptactwa wodnego, błotnego i lądowego, zabezpieczenie wartości historycznych tego rejonu związanych z początkami państwa polskiego, a także ochrona naturalnych właściwości środowiska przyrodniczego i swoistych cech krajobrazu.

Następnie Wojewoda Bydgoski swym Rozporządzeniem Nr 252/92 z dnia 10 grudnia 1992 r. w sprawie utworzenia parku krajobrazowego pod nazwą „Nadgoplański Park Tysiąclecia" (Dz. Urz. Województwa Bydgoskiego Nr 10 poz. 132 z dnia 27 lipca 1993 r.) utworzył park krajobrazowy w granicach istniejącego rezerwatuo takiej samej nazwie. W rezultacie czego na terenie rezerwatu powstał obszar chroniony, częściowo funkcjonujący jako park krajobrazowy a częściowo jako rezerwat przyrody.

Zaktualizowany Rozporządzeniem nr 29/98 Wojewody Bydgoskiego z dnia 31 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia parku krajobrazowego pod nazwą „Nadgoplański Park Tysiąclecia" (Dz. Urz. Województwa Bydgoskiego Nr 54 poz. 252 z dnia 11 września 1998 r.) zmienione Rozporządzeniem nr 38/02 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 8 maja 2002 r. w sprawie Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia (Dz. Urz. Woj. Kujawsko- Pomorskiego z 2002 r. Nr 74, poz. 1506) oraz Rozporządzeniem nr 30/2004 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 2 listopada 2004 r. w sprawie Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia (Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 2004 r. Nr 111, poz. 1889). W ten sposób powstał na obszarze Miasta i Gminy Kruszwica, Gminy Jeziora Wielkie oraz Gminy i Miasta Piotrków Kujawski obszar chroniony w województwie kujawsko-pomorskim. 

Park obejmuje obszar o powierzchni 9 982,71 ha.

Park nie leży w zasięgu działania Nadleśnictwa Konin.

Park obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju.

Park posiada plan ochrony ustanowiony Rozporządzeniem nr 160 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia (Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 2001 r. Nr 34, poz. 540).

W 2009 r. Wojewoda Wielkopolski Rozporządzeniem nr 2/09 z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie utworzenia parku krajobrazowego „Nadgoplański Park Tysiąclecia" w województwie wielkopolskim, utworzył na terenie gminy Skulsk, w powiecie konińskim obszar chroniony.

Park obejmuje obszar o powierzchni 3 074,5901 ha.

Część Parku będąca w zasięgu działania Nadleśnictwa Konin leży na terenie gminy Skulsk,

obręb Kazimierz Biskupi (oddziały 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 10A, 10B) na łącznej powierzchni 248,66 ha.

Do szczególnych celów ochrony na terenie Parku należy:

a)      zachowanie i popularyzacja walorów przyrodniczych i krajobrazowych w warunkach zrównoważonego rozwoju,

b)      zachowanie miejsc lęgowych ptaków, szczególnie populacji ptaków wodnych i błotnych,

c)      zachowanie siedlisk wykorzystywanych przez ptaki przelotne oraz zimujące,

d)     zachowanie torfowisk i innych środowisk wilgotnych oraz bagiennych,

e)      zachowanie naturalnie ukształtowanego krajobrazu polodowcowego.

Park nie posiada planu ochrony.

W ten sposób powstały dwa fragmenty parku krajobrazowego sąsiadujące ze sobą i tworzące jeden kompleks. Park obejmuje obszar gruntów, lasów, bagien i nieużytków oraz jeziora Gopło, Skulskie, Paniewskie i Czartowo położone w gminach Kruszwica, Jeziora Wielkie, Piotrków Kujawski i Skulsk. Flora Nadgoplańskiego PK liczy 865 gatunków roślin naczyniowych, a wśród nich halofity (słonorośla) i rośliny kserotermiczne, czyli ciepłolubne, co stanowi około 50 % całej flory naczyniowej Polski. Wskutek zabiegów melioracyjnych nastąpiło obniżenie poziomu wód gruntowych, co w konsekwencji doprowadziło do spadku liczby gatunków hydrofilnych – torfowiskowo bagiennych i łąkowych. Dodatkowo pojawiły sięgatunki antropogeniczne związane z działalnością człowieka. Roślinność wodna reprezentowana jest przede wszystkim przez wywłócznika, grążela żółtego oraz grzybienie białe, które spotykamy w zatokach i wokół wysp. Roślinność nadbrzeżna jest na terenie Parku bardzo pospolita, reprezentowana jest przez pas trzcin i oczeretów, w których dominuje trzcina pospolita i pałka wąskolistna, a także oczeret, skrzyp bagienny i jeżogłówka gałęzista. Roślinność łąk i pastwisk to przede wszystkim zespoły traw i turzyc. Dominującym typem łąk są łąki wilgotne i świeże. Zbiorowiska leśne ograniczone sądo nielicznych płatów. Największy kompleks leśny występuje w okolicach Lubstówka. Nad brzegami jezior występują łęgi jesionowo - olszowe, wierzbowo-topolowe oraz jesionowo - wiązowe. Na terenie Parku osobliwością są rośliny kserotermiczne. Występująone na nasłonecznionych zboczach o wystawie południowej. W okolicach Mietlicy występuje ślazówka turyngska, w okolicach Kruszwicy, Gocanowa i Mietlicy rośnie czyściec wyprostowany i dziewanna fioletowa. W okolicach Gopła spotkać można również halofity np. mlecznika nadmorskiego, muchotrzewa solniskowego oraz świbkę morską. Świat zwierzęcy Parku jest dość słabo poznany. W przeszłości różnorodność gatunkowa zwierząt była zdecydowanie większa. Dowodzą tego liczne znaleziska szczątków zwierząt z minionych epok. Obecnie żyjątutaj m.in. sarny, dziki, piżmaki, karczowniki, jelenie, borsuki, lisy, kuny, jenoty, tchórze, gronostaje, gacki wielkouche i wydry. Płazy reprezentowane są przez 11 gatunków, do których należą m.in. traszka zwyczajna, ropucha szara i zielona, rzekotka drzewna, żaba trawna, moczarowa, wodna, kumak nizinny i grzebiuszka ziemna. Z gadów żyje tu zaskroniec. Wody jezior zamieszkuje 25 gatunków ryb. Są to m.in. sandacz, sum, leszcz, węgorz, szczupak, karp, karaś, jazgarz, płoć, krąp oraz amur biały i tołpyga pstra. Jezioro Gopło i jego otoczenie jest ważną ostoją ptaków o randze europejskiej. Na obszarze NPT zanotowano występowanie ponad 200 gatunków ptaków, z czego 149 to gatunki lęgowe np. gęś gęgawa, bielik, myszołów, rybołów, kormoran, żuraw, rycyk, trzcinniczek, czajka. Na Jeziorze Gopło i w bezpośrednim jego otoczeniu gnieździ się kilka gatunków silnie zagrożonych wyginięciem, które znalazły sięw Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt - sąto: bąk, gągoł, kropiatka, zielonka, błotniak łąkowy, bielik, wąsatka, bocian biały. Z kategorii zagrożonych wyginięciem wymienić należy przede wszystkim perkoza rdzawoszyjego, bączka, krakwę, płaskonosa, jastrzębia, błotniaka stawowego, wodnika, sieweczkę rzeczną, rybitwę czarną, strumieniówkę, dziwonię. Z listy gatunków globalnie zagrożonych odnotowano dwa gatunki wymienione w światowej Czerwonej Księdze: bocian biały i bielik oraz 21 gatunków zagrożonych w skali europejskiej. Nie należy zapominać o przedstawicielach drapieżnych, które również spotkamy w Parku. Najliczniejsze gatunki to błotniak stawowy i myszołów. Pustułka, kobuz, bielik, błotniak łąkowy gołębiarz, krogulec gnieżdżą się regularnie, lecz nielicznie. Bardzo uboga jest fauna sów – stwierdzono występowanie dwóch gatunków - puszczyka i sowy uszatej i prawdopodobnie lęgowej płomykówki. W niektórych latach obserwuje sięna terenie Gopła nawet ponad 1000 osobników żurawi. Zimujące gęsi zbożowe i białoczelne tworzą stada liczące 2000-3000 osobników. W okresie wiosennym na Gople w okresie szczytu przelotów przebywa ponad 5000 ptaków, a w okresie jesiennym liczba ta wzrasta do 6000-7000 osobników. Oba fragmenty leżą w granicach dwóch obszarów Natura 2000: Ostoja Nadgoplańska PLB040004 oraz Jezioro Gopło PLH040007.